Açığa Satış Nedir? Borsada Açığa Satış Nasıl Yapılır ve Riskleri
Açığa satış (short) nedir, nasıl çalışır, hangi hisselerde yasaktır? Ödünç pay, kredili işlem ve açığa satışın riskleri örnek hesapla.
Açığa satış nedir?
Açığa satış, sahip olmadığınız bir payı ödünç alıp satmak ve daha sonra daha düşük fiyattan geri alıp iade etmektir. Fiyatın düşeceğini bekleyen yatırımcılar kullanır. İngilizcede "short selling" olarak bilinir.
Nasıl çalışır?
Fiyat 100 TL yerine 130 TL'ye çıksaydı, geri alım 13.000 TL tutar ve 3.000 TL zarar ederdiniz.
- 1. Hisse 100 TL. Düşeceğini düşünüyorsunuz.
- 2. 100 lot ödünç alıp 100 TL'den satarsınız: 10.000 TL elde edersiniz.
- 3. Hisse 80 TL'ye düşer. 100 lotu 8.000 TL'ye geri alırsınız.
- 4. Payları iade edersiniz. Kârınız: 2.000 TL (komisyon ve ödünç maliyeti hariç).
Açığa satışın riskleri
- Sınırsız zarar: Bir hisse en fazla sıfıra düşebilir ama yükselişin sınırı yoktur.
- Kısa sıkışması (short squeeze): Çok sayıda açığa satış yapılmış bir hisse yükselince satıcılar zararı kesmek için alım yapar ve fiyat daha da yükselir.
- Ödünç ve faiz maliyeti: Pozisyonu taşıdıkça maliyet artar.
Açığa satış hangi hisselerde yasak?
Borsa İstanbul, aşırı oynaklık gösteren paylara brüt takas gibi tedbirler uygulayabilir; bu paylarda açığa satış yapılamaz. Ayrıca piyasa genelinde olağanüstü durumlarda SPK geçici açığa satış yasağı getirebilir. Detay için brüt takas nedir yazısına bakın.
Kimler için uygun?
Açığa satış deneyim gerektirir ve sıkı risk yönetimi ister. Yeni başlayanlar için uygun değildir. Kullanacaksanız mutlaka bir zarar kes seviyesi belirleyin ve fiyat alarmı kurun.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Açığa satış yasal mı?
- Evet, SPK düzenlemeleri çerçevesinde yasaldır. Ancak brüt takas veya tedbir uygulanan paylarda ve olağanüstü piyasa koşullarında açığa satış yasaklanabilir.
- Açığa satışta ne kadar kaybedebilirim?
- Teorik olarak sınırsız. Hisse fiyatı ne kadar yükselirse zararınız o kadar büyür.
- Açığa satış ile VİOP'ta satış pozisyonu farkı nedir?
- Açığa satışta payın kendisi ödünç alınıp satılır; VİOP'ta ise vadeli kontrat ile fiyat düşüşü üzerine pozisyon alınır.
Bullsye Araştırma Ekibi
BİST, kripto ve küresel piyasalar üzerine eğitim ve analiz içerikleri üreten editöryal ekip. İçerikler yatırım tavsiyesi değildir.