Kaldıraç Nedir? Kaldıraçlı İşlem Riskleri ve Likidasyon
Kaldıraçlı işlem nedir, 10x kaldıraç ne demek, likidasyon nasıl olur? Kripto, VİOP ve forex için kaldıraç riski ve pozisyon boyutu hesabı.
Kaldıraç nedir?
Kaldıraç, hesabınızdaki paradan daha büyük bir pozisyon açmanızı sağlar. Örneğin 1.000 TL teminatla 10x kaldıraç kullanırsanız 10.000 TL'lik pozisyon açarsınız.
Kaldıraç hem kârı hem zararı aynı oranda büyütür.
Örnek
1.000 TL teminat, 10x kaldıraç, 10.000 TL pozisyon.
- Fiyat %5 yükselirse: Kâr 500 TL, teminatınıza göre %50 getiri.
- Fiyat %5 düşerse: Zarar 500 TL, teminatınızın yarısı gider.
- Fiyat %10 düşerse: Teminatın tamamı erir; pozisyon likide olur.
Likidasyon nedir?
Zararınız teminatınıza yaklaştığında borsa veya aracı kurum pozisyonu otomatik kapatır. Buna likidasyon denir. Kaldıraç ne kadar yüksekse likidasyon fiyatı o kadar yakındır:
Kripto piyasasında %2-5'lik hareketler gün içinde sıkça görülür.
- 2x kaldıraçta yaklaşık %50 ters hareket
- 10x kaldıraçta yaklaşık %10 ters hareket
- 50x kaldıraçta yaklaşık %2 ters hareket
Kaldıraç nerelerde kullanılır?
- Kripto vadeli işlemler (futures)
- VİOP: Borsa İstanbul'daki vadeli işlem ve opsiyon piyasası. Ayrıntılar için VİOP rehberi.
- Forex: Döviz çiftlerinde kaldıraçlı işlemler
Riski azaltmak için
Kaldıraçlı ürünlerde bireysel yatırımcıların büyük çoğunluğu zarar eder. Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
- Düşük kaldıraç kullanın veya hiç kullanmayın.
- Her işlemde kaybetmeyi göze aldığınız tutarı önceden belirleyin; birçok yatırımcı tek işlemde sermayesinin %1-2'sinden fazlasını riske atmaz.
- Mutlaka zarar kes (stop-loss) emri kullanın.
- Önemli seviyelere fiyat alarmı kurun.
Sıkça Sorulan Sorular
- 10x kaldıraç ne demek?
- Hesabınızdaki paranın 10 katı büyüklüğünde pozisyon açmak demektir. Fiyat yüzde 1 hareket ederse kâr veya zararınız yüzde 10 olur.
- Likidasyon nedir?
- Zarar teminatınızı tüketecek seviyeye geldiğinde pozisyonunuzun otomatik olarak kapatılmasıdır. Teminatın tamamını veya büyük kısmını kaybedersiniz.
- Yeni başlayanlar kaldıraç kullanmalı mı?
- Genellikle önerilmez. Kaldıraç küçük fiyat hareketlerini büyük kayıplara dönüştürür; önce kaldıraçsız deneyim kazanmak daha güvenlidir.
Bullsye Araştırma Ekibi
BİST, kripto ve küresel piyasalar üzerine eğitim ve analiz içerikleri üreten editöryal ekip. İçerikler yatırım tavsiyesi değildir.